|
|
::::
İNFERTİLİTE ( KISIRLIK ) ::::
İNFERTİLİTENİN
İNCELENMESİ
Sağlıklı
ve incelemeler sonucunda tamamen normal dediğimiz çiftlerin dahi her ay
gebe kalabilme şansı %25 dir.Çiftlerin yarısından çoğu 6 ay içinde gebelik
elde eder.Çocuk isteği olan ve herhangi bir doğum kontrol yöntemi uygulamadan
bir yıl içinde düzenli ilişkiye rağmen gebelik elde edilemiyorsa doktora
başvurulması gerekir.Çocuk olmasına engel olan problem bayana ,erkeğe
veya her ikisine birden bağlı olabilir.Bu nedenle doktora mutlaka çiftlerin
beraber başvurmaları gerekir.Çocuk arzusu ile başvuran çiftler doktoruna
güvenmeli, hiçbir şey saklamamaları, sorulara açık yüreklilik ile cevap
vermeleri gerekir.Hiçbir konuyu utanma duygusuyla gizlememelidirler. Eğer
çiftlerin(özellikle bayanın) yaşları ileri ise, bilinen herhangi bir promlem
varsa veya şüphe ediliyorsa daha erken başvurula bilinir.Uzun süre beklenmez.
İnfertilite incelemesine genel fizik
muayene ile başlanır.Muayene sadece üreme organlarının değil tüm vücudun
değerlendirilmesine yönelik olmalıdır.Bazı hormonal hastalıklar (troid
bezi ve şeker hastalığı gibi) üreme organlarının fonksiyonlarını yakından
etkiler.Muayenede tesbit edilen ek rahatsızlıklar tedavi öncesinde çözüme
ulaştırılmalıdır.Muayenede, rahim ağzı hastalıklarının önceden tanımlanmasını
sağlayan sürüntü testinin ( pap-smear) alınması önemlidir. Bayanın incelemesinde
hormon değerleri, kanallarının açık olduğu ve yumurtlamanın tesbiti muhakkak
yapılmalıdır.Erkekte yapılan sperm analizi araştırma esnasında yapacağımız
tetkiklerin başında gelir.
İnfertilite tanısında kullanılan horman testleri
İnfertil bir çiftin değerlendirilmesinde
laboratuvar testleri önemli yer tutmaktadır.Hormon testleri genellikle
aç karnına , adetin ikinci veya üçüncü günü yapılır.Hormon değerleri hem
tanı , hem de tedavi amacıyla bizim için önem kazanır.Hastanın adet siklusları
düzensiz, adet kanamaları az veya hiç yoksa hormon düzeyleri ölçülerek
yumurtalıkların durumu hakkında bilgi edinilebilir.Yumurtalıkları yeteri
kadar çalışmayan veya menopozdaki kadınlarda FSH düzeyi yükselirken ,östrodiol
düzeyi düşer.Yine hormon test sonuçları tedavi aşamasında kullanacağımız
ilaç ve dozu için oldukça önemlidir.Yani hormon testleri ile yumurtalıkların
rezervi ve ilaç uyarısına verecekleri cevap değerlendirilir. Kadınlarda
FSH (follikül uyarıcı hormon), LH (luteinize edici hormon), Estrodiol(
kadınlık hormonu) , PRL (süt üretimini salgılayan hormon) ve TSH (troid
bezini uyaran horman) bakılması gereken hormon testleridir.
Rahim
Filmi (HSG)
Histerosalpingografi , infertilite
araştırmasında rahim içinin ve tüplerin durumunu açığa çıkarmak için tercih
ettiğimiz radyolojik incelemedir.Rahim ağzından içeriye verilen sıvının
rahim içini doldurması ve sonrasında yumurtalık kanallarından geçişi izlenir.Herhangi
bir tıkanıklık durumunda tüplereden geçiş olmaz.Bu esnada hastaya verilen
radyasyon miktarı çok az ve zararsızdır.Rahim filmini adetin bitiminden
3-4 gün sonra çekeriz. Kesin sonuç alamadığımız durumlarda endoskopik
yöntem olan histeroskopi veya laparoskopiden yararlanırız.
Ovulasyonun (yumurtlamanın) belirlenmesi
Çocuk sahibi olmayan kadınlarda infertilite
nedeninin araştırılmasında ultrasonografik inceleme çok önemlidir.Üreme
organları, rahim ve yumurtalıklar yeya komşuluklarında yer alabilecek
hastalıklar değerlendirilerek var olan problem hakkında bilgi sahibi olunabilinir.Hormonal
eksikliği olan veya erken menopoza girmiş kadınlarda yumurtalıklar ve
rahim normalden küçük ve rahmin iç tabakası incedir.Ayrıca polikistik
over sendromu vakalarında ise yumurtalıklar normalden büyüktür ve çok
sayıda kist içerir. Adet siklusunun 3.cü veya 4.günü yapılan ilk ultrasonografi
ile yumurtalıkların durumu belirlenir.Herhangi bir ilaç kullanmıyorsa
siklusun 8. ve 10.gününde inceleme tekrarlanır.Daha sonra ovulasyon gerçekleşene
kadar aralıklar ile işleme devam edilir.Genellikle folikülün çapı 18-22mm
arasında iken ovulasyon gerçekleşir.Bu esnada endometrium adını verdiğimiz
rahim iç tabakası da kalınlaşarak yumurtanın tutunabilmesini sağlar.
Sperm analizi
İnfertilite vakalarında erkek faktörü
önemli bir yer teşkil ettiği için sperm incelemesi yapılması gerekenlerin
başında gelir.2-5 günlük cinsel perhiz sonrasında masturbasyon ile verilen
meni örneği incelenir.
|
:::::Normal
sperm analizi ( Kruger kriterlerine göre):::::
Meni
miktarı: 1.5-6.5ml
Sperm konsantrasyonu: 20 milyon/ml ve daha fazla
Sperm hareketliliği: %50 ve daha fazla
Sperm morfolojisi (yapısı) :%14 ve daha fazla normal yapıda
sperm
|
Sperm
üretimini ısı ,sigara,alkol, ilaçlar ve enfeksiyonlar gibi bazı faktörler
etkilediği için normal olmayan sperm analizi tekrarlanmalıdır.Ayrıca menisinde
hiç sperm olmayan hastaların testislerinden alınan parça incelenerek sperm
üretiminin olup olmadığı tespit edilebilir.
--BAŞA
DÖN--
|
|